راهکار جلوگیری از مصادره و به انحراف کشیدن اعتراضات قانونی/ طرحی برای شنیدن صدای مردم

به گزارش نبأپرس، اصل ۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تاکید دارد که «تشکیل اجتماعات و راهپیمایی‌ها، بدون حمل سلاح، به شرط آن که مخل به مبانی اسلام نباشد آزاد است» به عبارتی بر اساس قانون اساسی رسیدگی به اعتراضات و راهپیمایی‌های به حق مردم در قانون اساسی پیش بینی شده تا مردم بتوانند مطالبات، دغدغه‌ها و نگرانی‌هایی که در مسائل مختلف اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و غیره دارند در این قالب و در چارچوبی قانونمند بیان کنند.

البته در مجالس دهم و یازدهم با تاکیدی که دولت وقت در آن زمان به موضوع قانونمند شدن راهپیمایی‌ها و تجمعات اعتراضی داشت، طرح و لایحه در این موضوع ارائه شد که بنا به دلایل متعدد هیچکدام جدی گرفته نشده و به نتیجه نهایی نرسید.

این درحالی است که در سال‌های گذشته کشور شاهد اعتراضات متعددی بود که نمونه آن در سال های ۷۶، ۸۸ ،۹۶، ۹۸، ۴۰۱ و اخیرا در دی ماه ۱۴۰۴ می‌توان جستجو کرد که هر کدام از آنها به دلایل و بهانه هایی رخ داده و تبعات و هزینه‌های زیادی برای کشور در برداشته است.

بر همین اساس پس از اعتراضات ۱۴۰۱، دولت سیزدهم لایحه‌ای را با قید دوفوریت در سال ۱۴۰۲ به مجلس شورای اسلامی ارسال کرد. اما از آنجا که کمیسیون امورداخلی کشور و شوراها طرح مشابهی در دست بررسی داشت، طرح مجلس با لایحه دولت ادغام شد تا در یک مجموعه مورد بررسی قرار بگیرد. ولی به دلیل اخلاف نظرهایی که بین لایحه دولت و طرح مجلس وجود داشت، عمر مجلس یازدهم هم برای رسیدگی به این طرح – لایحه مهم و ضروری کفاف نداد.

سرانجام پس از حوادثی که در دی ماه امسال در کشور رخ داد به ویژه شهادت و جانباختن تعداد زیادی از مردم، شهروندان و نیروهای نظامی، انتظامی و مدافع امنیت در ۱۸ و ۱۹ دی ماه، طرح «نحوه برگزاری تجمعات و راهپیمایی‌ها» بار دیگر و با قید فوریت در دستور کار مجلس قرار گرفت، کلیات این طرح در جلسه ۲۴ دی ماه مجلس شورای اسلامی به تصویب نمایندگان رسید و درجریان رسیدگی به جزئیات، تا امروز مواد (۱) و (۲) این طرح در روزهای گذشته به تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی رسیده است.

به عبارتی وقتی برگزاری تجمعات با بهره برداری های هدفمند، خوراک تبلیغاتی برای رسانه‌های معاند و فرصت موج‌سواری دشمنان جهت فضاسازی علیه کشور را فراهم می کند، قانونمند کردن تجمعات و اعتراضات مردم یک ضرورت محسوب می‌شود.

در ماده (۱) این طرح که به تصویب نمایندگان رسیده است تعاریف در نظر گرفته شده است که طبق آن اجتماع یا تجمع به هرگونه گردهمایی ارادی و موقت اشخاص در مکان‌های عمومی باز نظیر پیاده‌روها، میادین، بوستان‌ها است که به‌منظور بیان دیدگاه‌ها، مطالبات و اعتراضات درباره موضوعاتی از قبیل مسائل صنفی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی به صورت ایستا یا ثابت برگزار می‌شود.

در تعریف، راهپیمایی هرگونه گردهمایی ارادی و موقت اشخاص در مکان‌های عمومی نظیر خیابان‌ها و معابر عمومی است که به‌منظور بیان دیدگاه‌ها، مطالبات و اعتراضات درباره موضوعاتی از قبیل مسائل صنفی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی با پیمودن مسیر برگزار می‌شود.

همچنین مقصود ازبرگزارکننده تجمع، یک یا چند شخص حقیقی یا حقوقی است که مسئولیت برنامه ریزی و برگزاری اجتماع و یا راهپیمایی را برعهده دارند.

مکان عمومی نیز هر محلی که صرف‌نظر از مالکیت عمومی یا خصوصی آن، به موجب یک حق یا اجازه صریح یا ضمنی یا با پرداخت وجه، در زمان مقتضی محل حضور یا عبور و مرور عموم مردم است. مکان بازنیز هر محلی که همه یا بخشی از آن، در معرض دید عموم مردم است، تعریف شد.

بر اساس ماده (۲) این طرح که در صحن علنی تصویب شده است، تمامی اشخاص از حق برگزاری اجتماع و راهپیمایی یا شرکت در آن در چارچوب اصل ۲۷ قانون اساسی و سایر قوانین برخوردار هستند. اشخاص را نمی‌توان به شرکت در اجتماع و راهپیمایی مجبور یا اجیر کرد یا مانع از خروج آنها از اجتماع و راهپیمایی شد.

تبصره: درخواست کننده برگزاری نباید سابقه محکومیت کیفری موثر در این موضوع داشته باشند.

طبق قانون برگزاری راهپیمایی بدون حمل سلاح و بدون برهم نزدن نظم عمومی، آزاد است

درهمین زمینه ابوالفضل ابوترابی نماینده مردم نجف آباد در مجلس شورای اسلامی گفت: موضوع برگزاری تجمعات و راهپیمای‌ها ۲ شرط دارد که یکی مخل نظم عمومی نباشد و دوم بدون حمل سلاح انجام شود و این موضوع در اصل ۲۷ قانون اساسی مورد تاکید قرار گرفته است.

عضو کمیسیون امورداخلی کشور و شوراها با بیان اینکه راهپیمایی‌ها و تجمعات قانونی در این زمان هم انجام می‌شود، افزود: برای برگزاری تجمعات باید از فرمانداری‌ها مجوز اخذ شود. اما بر اساس اصلاحی که در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار دارد، افرادی که می‌خواهند اعتراض خود را در هر مکانی که در نظر دارند انجام دهند، باید از فرمانداری مجوز گرفته و تجمع کنندگان هم مشخص باشند.

وی افزود: همچنین برای محل‌هایی که شورای تامین استان مشخص می‌کند و شرایط مناسبی برای آن وجود دارد به مانند تالارهای گفت‌و گو که دارای سقف است و مسائل ایمنی برای آن در نظر گرفته شده، نیاز به مجوز خاصی ندارد و مردم می‌توانند مسائل خود را در آن محل با حضور مسوولان مطرح کنند.

نماینده مردم نجف آباد در مجلس شورای اسلامی اضافه کرد: بر اساس طرح نحوه برگزاری راهپیمایی‌ها و تجمعات، برخی از تجمعات مجوز محور خواهند شد و برخی دیگر نیاز به مجوز ندارند و فقط به نهادهای مربوطه اعلام می‌کنند. البته در کنار این موضوع، تالار گفت و گو هم شکل خواهد گرفت و در استان خوزستان در تالار گفت و گو، مردم با حضور استاندار و معاونان وی مشکلات خود را در این تالارها مطرح می کنند تا نسبت به رفع آنها اقدام شود.

معضل اعتراضات ایران، مصادره و منحرف شدن آن به نفع اهداف عوامل بیرونی و دشمنان است

ابوترابی درباره تاثیر این طرح و اقدامات شبیه آن که مانع تبدیل اعتراض به آشوب می‌شود، تصریح کرد: معضلی که وجود دارد این است که در هر اعتراضی، افراد اغتشاشگر که عامل بیرونی و عامل دشمن هم هستند، اعتراض را برای پیشبرد اهداف خود مصادره می‌کنند و اجازه نمی‌دهند اعتراض درست و به حق مردم به گوش مسوولان برسد.

ابوترابی تاکید کرد: البته باید بین اعتراض و اغتشاش تفکیک قائل شویم و با اغتشاش شدیدا برخورد کرده و اعتراض را حق بدانیم و اجازه دهیم حرف معترضان به گوش مسوولان برسد.

عضو کمیسیون امورداخلی کشور و شوراها در مجلس با بیان اینکه مرز بین اعتراض و اغتشاش بسیار باریک است، تصریح کرد: در طرح مجلس درباره نحوه برگزاری راهپیمایی‌ها و تجمعات، تلاش شده مرز ظریف بین اعتراض و اغتشاش تفکیک شود.

نماینده مردم نجف آباد در مجلس شورای اسلامی در ادامه درباره اینکه چرا این طرح به رغم نیازکشور که اعتراضات زیادی در سال‌های گذشته شاهد بوده، خیلی دیر مورد توجه نمایندگان قرار گرفته و در دستور کار بررسی است، گفت: در دو دوره گذشته مجلس شورای اسلامی، نوبت به بررسی این طرح نرسیده بود. چرا که از حدود ۷۰۰ طرح که به مجلس می‌رسد، حدود ۱۴۰ طرح به قانون تبدیل می‌شود که نشان می‌دهد در هر دوره مجلس حدود یک هفتم طرح‌ها و لوایح تبدیل به قانون خواهند شد.

طرح مجلس صدای مردم را به گوش مسوولان خواهد رساند

ابوترابی تاکید کرد: البته در حال حاضر هم برای بیان اعتراضات، قانونی وجود دارد که مردم می‌توانند از فرمانداری‌ها مجوز گرفته و تجمع قانونی خود را انجام دهند. همچنین گروه‌های مختلف مردمی که اعتراضی به مسائلی دارند، در فضای آرام در ضلع شمالی مجلس شورای اسلامی می‌توانند اعتراض خود را بیان کنند. این رویه نشان می‌دهد علاوه بر قانون اساسی، این اعتراضات به رسمیت شمرده شده و مردم می‌توانند اعتراض به حق خود را در این مکان مطرح کنند.

این نماینده مجلس درباره اثرگذاری طرح نحوه برگزاری راهپیمایی‌ها و تجمعات برای بیان اعتراض به حق مردم و اقدام مسوولان برای رفع مشکلات، تصریح کرد: قطعا با توجه به تدابیری که در این طرح برای حضور مسوولان در بین معترضان و شنیدن درخواست‌ها و دغدغه‌های آنها وجود دارد، این طرح می‌تواند در شنیدن صدای مردم و رساندن آن به مسوولان و رفع نیازهای آنها اثرگذار شود.

بسترسازی مناسب برای بیان اعتراض مردم، فرصت طلبی را از معاندان نظام اسلامی خواهد گرفت

همچنین سیدروح الله موسوی نماینده مردم لردگان در مجلس شورای اسلامی گفت: وقتی بستر قانونی برای بیان اعتراض مردم در حوزه‌های مختلف پیش بینی شود، این موضوع چند مزایا دارد از جمله اینکه مطالبه مردم در قالب اعتراض بسیار راحتر به گوش مسوولان خواهد رسید و مسوولان هم با حضور در جمع معترضان صدای آنها را شنیده و راهکار قانونی برای آن مشخص خواهند کرد.

وی با بیان اینکه وقتی بستر مناسب برای بیان اعتراض مردم فراهم نشود، فرصت طلبان و معاندان ایران اسلامی، اعتراض به حق مردم را به نفع اهداف سیاسی خود مصادره خواهند کرد، یادآور شد: به عنوان مثال در حوادث اخیر دی ماه ۱۴۰۴، صنف کسبه و بازاریان وهمچنین مردم درخواست‌های به حقی داشتند ولی عده‌ای که دشمنان نظام هستند، این اعتراضات را برای اهداف خود منحرف کردند.

نماینده مردم لردگان در مجلس شورای اسلامی افزود: طرح مجلس درباره نحوه برگزاری راهپیمایی‌ها و تجمعات، قطعا در صورت تصویب و تایید شورای نگهبان، سبب می‌شود اقشار، اصناف، تشکل‌های مختلف و هر بخشی از جامعه که به موضوعات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و غیره اعتراض یا نقدی دارند، بتوانند نقد و دغدغه خود را بیان کرده و مطالبات و مشکلات مردم را در فضای آرام بررسی و رسیدگی کنند.

موسوی با بیان اینکه تصویب این طرح در جلوگیری از آشوب‌ها و اغتشاش احتمالی در آینده کمک خواهد کرد، یادآور شد: وقتی مردم معترض در فضای مسالمت آمیز به بیان دغدغه‌ها و مشکلات خود بپردازند، قطعا از مصادره اعتراضات توسط دشمنان جلوگیری خواهد شد.

این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: بازاریان اعتراضات به حقی داشتند که متاسفانه با نفوذ نیروهای دشمن و منافق به صفوف معترضان اقداماتی صورت گرفت که بسیار دلخراش و ناراحت کننده بود و نه تنها مشکلات اصناف، بازاریان و مردم حل نشد بلکه مشکلات جدیدی هم به کشورتحمیل کرد. ولی با تصویب طرح مجلس درباره نحوه برگزاری راهپیمایی‌ها و تجمعات که سالهای طولانی معطل مانده بود، قطعا می‌توان شرایط بهتری در کشور برای توجه به مطالبه مردم فراهم کرد.