سیستان و بلوچستان؛ «دروازه طلایی» دیپلماسی اقتصادی ایران و پاکستان

نشست راهبردی مقامات سیاسی و اقتصادی ایران و پاکستان در زاهدان، با تأکید بر تغییر پارادایم از تجارت سنتی به زنجیره ارزش و تبدیل مرزهای شرقی به کریدور اقتصادی صلح برگزار و در آن بر نقش کلیدی سیستان و بلوچستان در اتصال پاکستان به بازارهای آسیای میانه تأکید شد.
به گزارش نبأپرس، در نشست راهبردی شامگاه دیشب با هدف ترسیم نقشه راه جدید اقتصادی میان جمهوری اسلامی ایران و جمهوری اسلامی پاکستان، سفیر پاکستان، معاون سیاسی و اجتماعی استاندار سیستان و بلوچستان، نماینده دفتر وزارت امور خارجه و جمعی از نخبگان اقتصادی و بازرگانان در محل اتاق بازرگانی زاهدان گرد هم آمدند و بر ضرورت گذار از «تجارت سنتی» به «زنجیره ارزش هدفمند» و بهرهبرداری از ظرفیتهای استراتژیک دو کشور تأکید کردند.
بلوچستان، قلب تپنده کریدور اقتصادی منطقه
سفیر پاکستان در این دیدار با توصیف سیستان و بلوچستان بهعنوان «دروازه طلایی» اتصال به بازارهای ایران و آسیای میانه، اظهار کرد: روابط تاریخی و فرهنگی ما باید به یک «کریدور اقتصادی صلح» منجر شود. هدف ما تنها تبادل کالا نیست، بلکه ایجاد یک اکوسیستم مشترک است که در آن رفاه اقتصادی، ضامن امنیت مرزها باشد.
عمران احمد صدیقی با تأکید بر لزوم تسهیل تردد تجار، وعده داد فرآیند صدور روادید برای تجار تسریع شود.وی در ادامه گفت : برگزاری جلسات مشترک مرزی می تواند در حل و فصل مشکلات احتمالی اثرگذار باشد لذا این موضوع می بایست مورد اهتمام جدی طرفین باشد.
توسعه اقتصادی، پیشران امنیت و رفاه اجتماعی
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار سیستان و بلوچستان در این نشست با تبیین نگاه راهبردی دولت به سند توسعه شرق کشور، بر پیوند ناگسستنی «معیشت» و «امنیت» تأکید کرد.
علیرضا شهرکی با اشاره به ضرورت تغییر نگاه به مرز از یک مقوله تنها فیزیکی به یک فرصت اقتصادی، خاطرنشان کرد که مرزهای این استان باید به ویترین صلح و همکاریهای بینالمللی تبدیل شوند.
وی در این رابطه تصریح کرد: از منظر مدیریت ارشد استان، کلید اصلی امنیت پایدار در مرزهای شرقی، رونق سفره مردم، ماندگاری جمعیت در نقاط مرزی و شکوفایی ظرفیتهای تجاری است. ما به دنبال مرزی هستیم که در آن صدای چرخدندههای تولید، ترانزیت و تجارت، جایگزین هرگونه ناامنی شود؛ چرا که معتقدیم فقر و بیکاری، ریشه بسیاری از ناهنجاریهای اجتماعی و امنیتی است.
معاون سیاسی و اجتماعی استاندار سیستان و بلوچستان با اعلام حمایت قاطع از سرمایهگذاران داخلی، خارجی و بهویژه بازرگانان ایالت بلوچستان پاکستان، افزود: سیاست استانداری بر مبنای “دیپلماسی همسایگی” و استراتژی درهای باز استوار است. در همین راستا، “کارگروه ویژه تسهیل تجارت” برای حذف بروکراسیهای زائد اداری تشکیل شده تا مسیر فعالیت فعالان بخش خصوصی هموار گردد.
وی با تأکید بر لزوم استفاده از توان علمی نخبگان منطقه، یادآور شد: ما آمادگی داریم تمامی زیرساختهای لازم، از جمله توسعه پایانههای مرزی و تقویت ناوگان حملونقل را برای ارتقای سهم استان از تجارت بینالملل فراهم کنیم. اولویت ما حمایت از پروژههایی است که با انتقال تکنولوژی و ایجاد صنایع تبدیلی، منجر به اشتغالزایی واقعی برای جوانان بومی و فارغالتحصیلان دانشگاهی منطقه شود تا زنجیره ارزش کالا در همین استان تکمیل شود.
شهرکی خاطرنشان کرد: تقویت مبادلات با همسایگان، تنها یک انتخاب اقتصادی نیست، بلکه یک ضرورت راهبردی برای تحکیم پیوندهای برادرانه و مقابله با طرحهای تفرقهافکنانه در منطقه است.

کالبدشکافی چالشها؛ از بحران مالی تا لزوم ثبات قوانین
در ادامه، نمایندگان اتاق بازرگانی با ارائه تحلیلی از وضعیت موجود، فرآیندهای فرسایشی مرزی شامل پیچیدگی تشریفات گمرکی که رسوب کالا و افزایش هزینههای حملونقل را در پی دارد، و ناپایداری مقررات مبنی بر تغییرات ناگهانی در قوانین صادراتی که امنیت سرمایهگذاری را خدشهدار میکند، از موانع اصلی توسعه صادرات و واردات برشمردند.
فعالان اقتصادی در این راستا، پیشنهاد «تهاتر سازمانیافته» و بهرهگیری از «بیمههای بینالمللی حملونقل» را بهعنوان راهکارهای کوتاهمدت ارائه دادند.
از انرژی تا گردشگری سلامت؛ چشمانداز همکاریهای دوجانبه
در بخش دیگری از نشست، پتانسیلهای همکاری در حوزههای نوین مورد بررسی قرار گرفت که شامل انرژی، گردشگری سلامت و صنایع تبدیلی بود.
در بخش انرژی، صادرات برق و سوخت به ایالت بلوچستان پاکستان و استفاده از توان فنی ایران برای تقویت شبکه توزیع مرزی مورد توجه قرار گرفت.
در بخش گردشگری سلامت، با توجه به کیفیت بالای خدمات درمانی در سیستان و بلوچستان، مقرر شد بستههای حمایتی برای پذیرش قانونی بیماران پاکستان تدوین شود.
در بخش صنایع تبدیلی نیز بر سرمایهگذاری مشترک در منطقه آزاد چابهار برای بستهبندی محصولات کشاورزی و صادرات به بازارهای جهانی تأکید شد.
خروجیهای راهبردی نشست
این نشست با توافق بر سر چهار اقدام عملیاتی به پایان رسید. در گام نخست، تشکیل کارگروه مشترک دائمی متشکل از نمایندگان اتاق بازرگانی، دفتر وزارت خارجه و رایزنی اقتصادی پاکستان برای پایش هفتگی و رفع آنی اختلافات گمرکی در دستور کار قرار گرفت.
در بخش دوم، ایجاد پنجره واحد مرزی با هدف دیجیتالی کردن فرآیندها، کاهش حضور فیزیکی و تسریع در ترخیص کالا مطرح شد.
در مرحله دیگر، توسعه ترانزیت با تمرکز بر کریدور چابهار – میلک بهعنوان مکمل بندر گوادر برای اتصال پاکستان به آسیای میانه و اوراسیا بررسی شد.
این دیدار نشان داد که ارادهای جدی برای تغییر پارادایم در دیپلماسی استانی شکل گرفته است. سیستان و بلوچستان بهزودی جایگاه اصلی خود را بهعنوان قطب لجستیکی ایران در تعامل با همسایه شرقی تثبیت خواهد کرد.
روابط تجاری میان جمهوری اسلامی ایران و پاکستان، بهویژه در پهنه مرزی سیستان و بلوچستان، در سالهای اخیر شاهد تغییری بنیادین از رویکردهای تنها امنیتی به سمت استراتژی «دیپلماسی همسایگی» و محوریت توسعه اقتصادی بوده است. در حالی که پیشتر، مرزهای شرقی بیشتر تحت تأثیر ملاحظات کنترل تردد و امنیت فیزیکی قرار داشت، رویکرد جدید دولت با هدف تبدیل این جغرافیا به «کریدور اقتصادی صلح»، بر جایگزینی فقر و بیکاری با پیوندهای پایدار تجاری و ایجاد زنجیرههای ارزش مشترک تأکید دارد. برگزاری نشستهای تخصصی میان اتاقهای بازرگانی و مقامات اجرایی دو کشور در این راستا، تلاشی نظاممند برای عبور از تجارت سنتی و تسهیل فرآیندهای اداری و گمرکی است تا با شکوفایی ظرفیتهای محلی و جذب سرمایهگذاری، امنیت پایدار را از مجرای رفاه و اشتغالزایی مرزنشینان تأمین کند.
گفتنی است سرپرست دفتر نمایندگی وزارت خارجه، مدیرکل اقتصادی استاندار سیستان و بلوچستان، معاون امور سیاسی، اداره کل سیاسی، انتخابات و تقسیمات کشوری و رییس گروه سیاسی و اقوام استانداری استان نیز در این نشست حضور داشتند.
لینک خبر: